وبلاگ
کم خونی یا آنمی چیست؟ علائم، دلایل و سریعترین راه درمان فقر آهن
آیا همیشه احساس خستگی میکنید؟ حتی بعد از یک خواب طولانی هم انرژی کافی برای انجام کارهای روزمره را ندارید؟ رنگپریدگی پوست و سرگیجههای گاهوبیگاه چطور؟ اگر پاسخ شما مثبت است، ممکن است با یکی از شایعترین مشکلات سلامتی در جهان، یعنی کمخونی (Anemia) درگیر باشید. در مجله سلامت داروخانه آنلاین مدیسا، قصد داریم به زبان ساده اما علمی، بررسی کنیم که کمخونی دقیقاً چیست، چه علائمی دارد و چگونه میتوان با تغذیه و مکملهای مناسب، انرژی از دست رفته را به بدن بازگرداند.
کم خونی چیست؟
خون ما حاوی سلولهایی به نام “گلبول قرمز” است. این گلبولها مثل کامیونهای حمل بار، وظیفه دارند اکسیژن را از ریهها تحویل گرفته و به تمام بافتهای بدن (مغز، عضلات، قلب و…) برسانند. مادهای که داخل این گلبولها اکسیژن را جذب میکند، هموگلوبین نام دارد که ساختار اصلی آن از “آهن” تشکیل شده است.
وقتی شما دچار کمخونی میشوید، یعنی بدن شما گلبول قرمز سالم یا هموگلوبین کافی ندارد. در نتیجه، اکسیژن کافی به بدن نمیرسد و شما احساس ضعف و بیحالی میکنید.
شایعترین علائم کم خونی که نباید نادیده بگیرید
خیلی از افراد سالها با کمخونی زندگی میکنند بدون اینکه بدانند! اگر علائم زیر را دارید، بهتر است یک آزمایش خون بدهید:
-
خستگی مفرط و ضعف: حتی با استراحت هم برطرف نمیشود.
-
رنگ پریدگی پوست: به خصوص در صورت، لبها و داخل پلک پایین.
-
تنگی نفس و تپش قلب: به ویژه هنگام بالا رفتن از پله یا فعالیت ورزشی.
-
سردرد و سرگیجه: احساس سبکی سر هنگام برخاستن ناگهانی.
-
سرد بودن دست و پا: حتی در فصل گرما.
-
ریزش مو و شکنندگی ناخنها: ناخنهای قاشقی شکل از علائم فقر آهن شدید است.
-
هوسهای عجیب (پیکا): تمایل به خوردن خاک، یخ یا مهر نماز!
انواع کم خونی؛ کدام نوع را دارید؟
کم خونی انواع مختلفی دارد، اما سه مورد زیر از همه رایجترند:
۱. کم خونی ناشی از فقر آهن (Iron Deficiency Anemia)
این شایعترین نوع در ایران و جهان است. وقتی آهن کافی در رژیم غذایی نباشد یا بدن خون از دست بدهد (مثلاً در دوران قاعدگی خانمها)، بدن نمیتواند هموگلوبین بسازد.
۲. کم خونی ناشی از کمبود ویتامین (Megaloblastic Anemia)
علاوه بر آهن، بدن برای ساخت گلبول قرمز به فولیک اسید (ویتامین B9) و ویتامین B12 نیاز دارد. کمبود این ویتامینها باعث میشود گلبولهای قرمز بزرگ و ناکارآمد تولید شوند.
۳. کم خونی ناشی از بیماریهای مزمن
برخی بیماریها مثل مشکلات کلیوی، دیابت یا بیماریهای التهابی میتوانند در فرآیند تولید خون اختلال ایجاد کنند.
بهترین راههای درمان کم خونی
درمان کم خونی بستگی به علت آن دارد، اما برای شایعترین نوع (فقر آهن)، راهکارها به شرح زیر است:
الف) اصلاح رژیم غذایی (بشقاب خونساز)
سعی کنید این مواد غذایی را در برنامه روزانه خود بگنجانید:
-
منابع حیوانی (آهن هِم): گوشت قرمز، جگر، ماهی و مرغ (جذب این نوع آهن برای بدن راحتتر است).
-
منابع گیاهی (آهن غیر هِم): اسفناج، عدس، لوبیا و آجیل.
-
نکته طلایی: برای جذب بهتر آهن گیاهی، حتماً آن را همراه با ویتامین C (آبلیمو، پرتقال، فلفل دلمهای) مصرف کنید.
-
هشدار: چای، قهوه و لبنیات مانع جذب آهن میشوند. آنها را حداقل ۲ ساعت بعد از غذا یا قرص آهن مصرف کنید.
ب) مصرف مکملهای آهن و ویتامین
بسیاری از اوقات، تغذیه به تنهایی نمیتواند کمبود شدید آهن را جبران کند و نیاز به مکمل دارید.
-
قرص آهن (Ferrous Sulfate/Fumarate): رایجترین درمان است. اگر با خوردن آن دچار معده درد میشوید، از مدلهای جدیدتر مثل کپسولهای سیدرال (لیپوزومال) یا آهن بیسگلیسینات استفاده کنید که عوارض گوارشی ندارند.
-
فولیک اسید و B12: معمولاً در کنار آهن برای خانمهای باردار یا افراد مسن تجویز میشود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر علائم بالا را دارید، خودسرانه درمان را شروع نکنید. مصرف بیش از حد آهن میتواند به کبد آسیب بزند. یک آزمایش خون ساده (CBC) تمام حقایق را روشن میکند. شما میتوانید با مشورت داروسازان مدیسا، بهترین مکمل متناسب با شرایط خود را انتخاب کنید.
نتیجهگیری
کم خونی یک “بیماری خاموش” است که کیفیت زندگی شما را میدزدد. با تشخیص به موقع و مصرف مکملهای باکیفیت، میتوانید دوباره انرژی و شادابی را به روزهای خود برگردانید.
پیشنهاد ویژه مدیسا: برای مشاهده و خرید بهترین مکملهای کم خونی و آهن با ضمانت اصالت کالا و ارسال فوری در تبریز، به بخش [مکملهای دارویی کم خونی] مراجعه کنید.